سایت دانشجو سرا

امکان برقراری نظام پارلمانی و آثار حقوقی آن در ایران

 

 

توجه داشته باشید: درصورتی که شما صاحب اثر این فایل می باشید یا به هر دلیلی نسبت به فایل تحقیقاتی مذکور در این پست مالکیت معنوی دارید و درخواست حذف آن را دارید، در واتس آپ به شماره 09100636002 پیام دهید تا ظرف 24 ساعت نسبت به حذف فایل از روی سایت دانشجوسرا اقدام شود. در صورت تمایل و درخواست، دو مقاله به صورت رایگان (به نام پژوهشگر و دانشجو) در مجلات علمی معتبر پذیرش شده و چاپ می گردد. ((حفظ حقوق معنوی صاحب اثر در اولویت فعالیت سایت دانشجوسرا می باشد))

 

 

 

چکیده

 

امکان برقراری نظام پارلمانی و آثار حقوقی آن در ایران

 

به کوشش

کاظم نوربخش

 

از دیر باز ذهن متفکران و اندیشمندان حقوق اساسی به منظور نیل به حکومتی مطلوب و کارآمد به تحلیل قدرت سیاسی و تشخیص قوای موجود معطوف بوده است که نهایتا این امر منجر به شکل گیری اصل تفکیک قوا با دو برداشت 1- تفکیک مطلق و رژیم ریاستی و 2- تفکیک نسبی و رژیم پارلمانی گردیده است . در مقام بررسی این موضوع در کشورمان با پیروزی انقلاب اسلامی نظام تفکیک قوا به نحوی خاص و ظریف به اجرا در آمده است به طوری که این نظام هم، برخی از ویژگی های تفکیک قوای مطلق و هم برخی از فاکتورهای تفکیک نسبی قوا را در خود دارد . هر چند که نظام فعلی کشورمان که در آن ریاست قوه مجریه با مشارکت مستقیم مردم انتخاب می‌گردد ، نظامی مطلوب است اما در سفر مقام معظم رهبری به کرمانشاه مطالبی در خصوص امکان تغییر نظام، به نظام پارلمانی از سوی ایشان مطرح گردید . این پژوهش ضمن بررسی مهمترین ریشه‌های طرح چنین موضوعی پس از مطالعه خصوصیات و ارکان نظام‌های پارلمانی مشهور دنیا به امکان برقراری نظام پارلمانی در ایران و نوع چینش جایگاه ها و آرایش‌های سیاسی در نظام جدید می پردازد و سرانجام بیان می دارد که منظور از تغییر نظام به نظام پارلمانی حذف انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب رئیس قوه مجریه از طریق نمایندگان مردم در مجلس می باشد به نحوی که اختیار کامل قوه مجریه کماکان در دست منحصر رئیس جمهور باشد. لیکن نهایتا با توجه به حذف انتخابات ریاست جمهوری جهت نیل به نظام مورد نظر به بررسی ملزومات و انتقادات وارده همچون عدم وجود احزاب منضبط ، اصلاح قانون اساسی و تضعیف جمهوریت می‌پردازد .این پایان نامه نتیجه می گیرد با توجه به مقتضیات سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی ، همواره کشور در صدد دست‌یابی به نظامی می باشد که کمترین آثار منفی و بیشترین آثار مثبت را داشته باشد . لذا استقرار نظام پارلمانی در کشور می تواند تبعات مثبتی را در پی داشته باشد که در نهایت ضمن حل مشکلات و موانع فعلی باعث کارآمدی بیشتر نظام خواهد گردید .

کلید واژه ها : اصل تفکیک قوا ، نظام پارلمانی ، قوه مجریه

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

 

عنوان صفحه

 

فصل اول: مقدمه

سا‌بقه علمی.. 4

هدف تحقیق.. 7

سوالهای فرعی.. 7

فرضیه ها7

 

فصل دوم : مبانی و انواع تفکیک قوا9

مبحث اول: تاریخچه تفکیک قوا :10

مبحث دوم: مفهوم تفکیک قوا14

مبحث سوم: بررسی نظریات مختلف در خصوص تفکیک قوا18

مبحث چهارم : انواعتفکیک قوا29

2-4-1 اهمیت مطالعه تفکیک قوا29

2-4-2: تفکیک مطلق قوا30

2-4-3 دلایل تفکیک مطلق قوا30

2-4-4 : تفکیک نسبی قوا33

2-4-4-1 خصوصیات نظام های مبتنی بر تفکیک نسبی.. 34

مبحث پنجم : آثار تفکیک قوا35

2-5-1 شرحی در ویژگی های کلی نظام ریاستی.. 36

عنوان صفحه

 

بند یک: استقلال قوا37

الف- استقلال سازمانی.. 37

ب- استقلال کار ویژه ای.. 38

بند دو: قوه مجریه یک رکنی.. 38

الف- انتخاب رئیس جمهور با انتخابات عمومی.. 39

ب- مسئولیت وزرا در برابر رئیس جمهور. 39

بند سه: تعدیل در عمل.. 40

1-5 -1-1 ذکر نمونه ی نظام ریاستی آمریکا41

1-5-1-2 بررسی اجزای نظام ریاستی آمریکا42

بند یک: قوه مجریه. 42

الف- انتخاب رئیس جمهور. 42

1-اختیارات رئیس جمهور در حوزه قانونگذاری و قضایی: 43

الف) در حوزه قانونگذاری.. 43

ب) در امور قضایی.. 43

2-اختیارات رئیس جمهور در حوزه اجرایی.. 44

الف) اختیار وضع آئین نامه. 44

ب) ریاست سازمان اداری فدرال.. 44

ج) سایر اختیارات.. 44

بند دو: قوه مقننه. 45

بند سه: روابط قوه مجریه و قوه مقننه. 45

1- نقش احزاب سیاسی و گروههای ذی نفوذ. 46

مبحث ششم : نظام پارلمانی.. 47

مبحث هفتم: رژیم نیمه ریاستی و نیمه پارلمانی.. 47

1-7-1 ویژگی های نظام نیمه ریاستی- نیمه پارلمانی.. 48

عنوان صفحه

 

بند یک: ابعاد پارلمانی.. 48

بند دو: ابعاد ریاستی.. 50

بند سه: نظام های مختلط در دنیای عمل.. 51

 

فصل سوم : بررسی رژیم پارلمانی.. 52

3-1 تعریف پارلمانتاریسم :53

3-2 تفکیک نسبی و نظام پارلمانی.. 54

3-3 مبانی نظری نظام پارلمانی :55

بند یک: همکاری بین قوه مجریه و قوه مقننه. 56

بند دوم: تعادل میان قوه مقننه و قوه مجریه. 57

بند سه: دو رکنی بودن قوه مجریه. 60

3-4 انواع نظام پارلمانی.. 63

الف : نظام پارلمانی دو رکنی :63

ب : نظام پارلمانی یک رکنی :63

3-5 انواع نظام های پارلمانی بر اساس ریاست کشور. 64

3-6 انگلیس نمونه مشهور نظام پارلمانی.. 65

3-6-1 بررسی اجزای نظام پارلمانی انگلیس.... 71

بند یک: پارلمان.. 71

بند دو: مقام سلطنت... 78

بند سه: نخست وزیر و کابینه. 80

بند چهار: احزاب سیاسی.. 82

 

 

 

عنوان صفحه

 

فصل چهارم : ایجاد نظام پارلمانی در ایران.. 84

مبحث اول : نوع نظام فعلی ایران.. 85

4-1 -1 تاریخچه تفکیک قوا در ایران :85

الف ـ تفکیک قوا در دوران مشروطه :86

ب ـ تفکیک قوا در دوران پهلوی.. 87

ج : تفکیک قوا در جمهوری اسلامی ایران.. 88

4-1-2 رهبری و تفکیک قوا91

4-1-3 نوع نظام ایران.. 93

مبحث دوم: قابلیت اجرای نظام پارلمانی و موانع آن در ایران.. 96

4-2-1 ـ منشا طرح ایجاد نظام پارلمانی در ایران :96

4-2-2 دلایل و ابعاد مطرح شدن تغییر نظام سیاسی :96

4-2-3 : ملزومات و انتقادات وارده در خصوص برقرراری نظام پارلمانی در ایران :98

4-2-3-1 حزب.. 98

1 ـ مزیت های نظام حزبی:101

2-معایب نظام حزبی.. 102

4ـ2ـ3ـ2 عدم آگاهی شرکت کنندگان در همه پرسی.. 110

4-2-3-3 نظام پارلمانی و تضعیف جمهوریت :111

4-2-3-4 اصلاح قانون اساسی.. 113

4-2-3-5 کار آمدی نظام :116

مبحث سوم : آثار حقوقی نظام پارلمانی بر نهادهای سیاسی و حقوقی ایران.. 119

3-3-1 مدل قابل ارائه در نظام پارلمانی ایران :119

3-3-2 ارائه الگوی متناسب با جایگاه و آرایش سیاسی مقاما ت عالی رتبه. 130

الف) رهبری-رئیس جمهور-نخست وزیر. 130

ب) رهبری- رئیس جمهور. 138

عنوان صفحه

 

ج) رهبری- نخست وزیر. 138

د ) رئیس جمهور- نخست وزیر. 139

3-3-3 ویژگی ها و خصوصیات ریاست قوه مجریه و نظام پارلمانی :140

3-3-4 مقام یا نهاد پیشنهاد کننده کاندیداهای ریاست جمهوری به مجلس
در نظام پارلمانی :140

3-3-5 اکثریت لازم و نحوه اخذ آرا145

3-3-6 تنفیذ حکم ریاست جمهوری ، استعفای رئییس جمهور و عزل وی در نظام پارلمانی:147

3-3-7 نوع قوه مجریه و ریاست کشور در نظام پارلمانی جدید :148

3-3-8 آیین نامه گذاری قوه مجریه :149

 

نتیجه گیری.. 151

 

فهرست منابع و مآخذ.. 159

 

 

 

 

 

توجه داشته باشید: درصورتی که شما صاحب اثر این فایل می باشید یا به هر دلیلی نسبت به فایل تحقیقاتی مذکور در این پست مالکیت معنوی دارید و درخواست حذف آن را دارید، در واتس آپ به شماره 09100636002 پیام دهید تا ظرف 24 ساعت نسبت به حذف فایل از روی سایت دانشجوسرا اقدام شود. در صورت تمایل و درخواست، دو مقاله به صورت رایگان (به نام پژوهشگر و دانشجو) در مجلات علمی معتبر پذیرش شده و چاپ می گردد. ((حفظ حقوق معنوی صاحب اثر در اولویت فعالیت سایت دانشجوسرا می باشد))